Phương pháp 10 mục tiêu của Brian Tracy: hướng dẫn từng bước

Phương pháp 10 mục tiêu của Brian Tracy là một trong những cách đặt mục tiêu đơn giản nhất từng có. Mỗi sáng, bạn lấy một trang giấy trắng và viết ra mười mục tiêu muốn đạt được trong mười hai tháng tới, như thể bạn đã đạt được chúng. Rồi bạn chọn ra một mục tiêu sẽ thay đổi cuộc sống của mình nhiều nhất, và làm điều gì đó cho nó ngay hôm nay. Chỉ vậy thôi. Không cần bảng tầm nhìn, không cần hệ thống sổ kế hoạch, không cần phần mềm đặc biệt.

Tuy vậy, đơn giản không có nghĩa là dễ. Viết 10 mục tiêu mỗi ngày đòi hỏi vài phút chú tâm thật lòng, mỗi buổi sáng. Bài hướng dẫn này đi cùng bạn qua từng bước: phương pháp đến từ đâu, cách diễn đạt mục tiêu, câu hỏi biến một danh sách thành một ưu tiên, và kế hoạch 30 ngày để bắt đầu.

Phương pháp 10 mục tiêu của Brian Tracy là gì?

Đó là một thói quen viết mỗi ngày. Bạn viết mười mục tiêu quan trọng nhất của mình, ở thì hiện tại, không nhìn lại danh sách đã viết hôm trước. Qua nhiều ngày, nhiều tuần, việc viết lại làm danh sách sắc nét dần. Những mong muốn mơ hồ trở thành mục tiêu cụ thể, còn những mục tiêu bạn cứ quên thì lặng lẽ rơi đi.

Phương pháp có ba phần:

• Viết: mười mục tiêu mang tính cá nhân, tích cực, ở thì hiện tại, mỗi mục tiêu có thời hạn.
• Chọn: một mục tiêu sẽ tạo ra tác động tích cực lớn nhất cho cuộc sống của bạn.
• Làm: thực hiện ít nhất một bước cụ thể hướng tới mục tiêu đó ngay hôm nay.

Phần viết thường được chú ý nhiều nhất, nhưng chính việc chọn và làm mới biến nó thành nhiều hơn một thói quen viết nhật ký.

Bài tập 10 mục tiêu bắt nguồn từ đâu?

Brian Tracy là tác giả và diễn giả người Mỹ gốc Canada, đã dạy về đặt mục tiêu trong nhiều thập kỷ. Ông mô tả bài tập này trong cuốn sách Goals! How to Get Everything You Want, Faster Than You Ever Thought Possible (xuất bản lần đầu năm 2003), và nhắc lại phần cốt lõi trên trang web của mình.

Trong bài viết về thói quen buổi sáng “giờ vàng”, Tracy khuyên viết từ 10 đến 15 mục tiêu hàng đầu ở thì hiện tại, đúng như thể bạn đã đạt được chúng. Ông thêm một chi tiết rất quan trọng: mỗi sáng viết lại danh sách mà không nhìn lại những mục tiêu đã viết hôm trước.

Trong bài The Law of Clarity (Quy luật của sự rõ ràng), ông đặt ra câu hỏi nằm ở trung tâm của phương pháp: nếu hoàn thành được một mục tiêu duy nhất, mục tiêu nào sẽ tạo ra tác động tích cực lớn nhất cho cuộc sống của bạn? Cũng bài viết đó khuyên bạn đặt thời hạn cụ thể và mỗi ngày làm một việc giúp mình tiến gần hơn đến mục tiêu.

Một lời nói thật. Có thể bạn đã nghe con số “người viết mục tiêu ra giấy có khả năng đạt được cao hơn 42%”. Con số đó đến từ một nghiên cứu nhỏ chưa được công bố chính thức, nên không phải bằng chứng vững chắc. Lý lẽ cho phương pháp này khiêm tốn hơn: nó buộc bạn quyết định mình muốn gì, mỗi ngày, bằng chữ viết. Hãy thử trong một tháng và đánh giá nó qua những gì bạn thực sự làm.

Cách thực hành phương pháp 10 mục tiêu, từng bước

Đây là toàn bộ thói quen mỗi ngày. Vài buổi sáng đầu sẽ lâu hơn vì bạn còn đang tìm xem mình muốn gì. Khi thói quen đã ổn định, nó chỉ mất khoảng năm phút.

1. Chọn một thời điểm và một chỗ ngồi. Ngay đầu buổi sáng là tốt nhất, trước khi email và tin nhắn kéo sự chú ý của bạn đi nơi khác. Để cuốn sổ, hoặc ứng dụng, ở cùng một chỗ mỗi ngày.
2. Ghi ngày hôm nay ở đầu trang. Một trang có ngày tháng biến danh sách mỗi ngày thành một bản ghi riêng, không phải bản sửa của hôm qua.
3. Viết mười mục tiêu từ trí nhớ. Đừng mở trang hôm qua. Viết điều gì hiện lên đầu tiên, cho mười hai tháng tới, ở bất kỳ lĩnh vực nào của cuộc sống: công việc, tiền bạc, sức khỏe, các mối quan hệ, học tập.
4. Diễn đạt mỗi mục tiêu như thể nó đã thành sự thật. Bắt đầu bằng “Tôi”, dùng thì hiện tại và nói theo hướng tích cực. “Tôi nặng 65 kg”, chứ không phải “Tôi sẽ bỏ đồ ăn vặt”.
5. Thêm con số và thời hạn. “Tôi đọc 24 cuốn sách trước tháng 12/2027” cho bạn biết chính xác khi nào mình xong.
6. Chọn một mục tiêu có thể thay đổi tất cả. Đọc lại danh sách và khoanh tròn mục tiêu sẽ tạo ra tác động tích cực lớn nhất nếu bạn đạt được nó trong 24 giờ.
7. Quyết định một hành động cho hôm nay. Ghi lại một bước cụ thể hướng tới mục tiêu đó. Gửi email, hẹn cuộc gọi, chạy 3 km đầu tiên. Rồi gấp sổ lại và đi làm việc đó.

Nếu ngày đầu bạn chưa viết đủ mười, không sao cả. Cứ viết những gì bạn có. Những dòng trống thường sẽ được lấp đầy trong tuần đầu tiên.

Nên diễn đạt mục tiêu như thế nào?

Cách bạn diễn đạt một mục tiêu sẽ thay đổi cảm giác khi viết nó mỗi ngày. “Tôi muốn khỏe hơn” đọc lên như một ước muốn. “Tôi chạy bán marathon dưới hai giờ trước tháng 10/2027” đọc lên như một quyết định.

Quy tắc ba chữ P: cá nhân, tích cực, hiện tại

Nguyên tắc của Tracy là viết mục tiêu theo ba chữ P trong tiếng Anh: personal (cá nhân), positive (tích cực) và present (hiện tại):

• Cá nhân: bắt đầu bằng “Tôi”. Bạn chỉ có thể viết mục tiêu cho chính mình, không phải cho vợ, chồng hay sếp của bạn.
• Tích cực: nói điều bạn muốn, không phải điều bạn muốn bỏ. “Tôi là người không hút thuốc” thay vì “Tôi bỏ thuốc lá”.
• Hiện tại: viết như thể mục tiêu đã hoàn thành. “Tôi kiếm được”, chứ không phải “Tôi sẽ kiếm được”.

Lúc đầu, thì hiện tại có thể khiến bạn thấy lạ, như thể đang khẳng định một điều chưa đúng. Hãy xem nó ít như một lời khẳng định, mà nhiều hơn như một bức tranh rõ ràng về nơi bạn đang hướng tới. Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn lối viết này, hướng dẫn viết nhật ký manifest của chúng tôi nói chi tiết hơn.

Cụ thể và có thời hạn

Tracy cũng nói về mục tiêu SMART: cụ thể, đo lường được, khả thi, phù hợp và có thời hạn. Bạn không cần đưa từng mục tiêu qua một danh sách kiểm tra. Chỉ cần đảm bảo mỗi mục tiêu có một con số và một thời hạn, và nó đủ tham vọng nhưng không phi lý.

Trước (một ước muốn)	Sau (một mục tiêu bạn viết được mỗi ngày)
Tôi muốn kiếm nhiều tiền hơn	Tôi kiếm 1,2 tỷ đồng mỗi năm từ công việc tư vấn trước tháng 12/2027
Tôi muốn khỏe hơn	Tôi nặng 68 kg và hoàn thành bán marathon đầu tiên trước tháng 9/2027
Tôi muốn có công việc tốt hơn	Tôi làm quản lý sản phẩm cấp cao ở một công ty tôi ngưỡng mộ trước tháng 6/2027
Một ngày nào đó tôi muốn giỏi tiếng Anh	Tôi trò chuyện 30 phút bằng tiếng Anh trước tháng 3/2027
Tôi muốn tiết kiệm tiền	Tôi có 500 triệu đồng trong tài khoản đầu tư trước tháng 8/2027

Nếu một mục tiêu có vẻ quá lớn so với mười hai tháng, hãy chọn cột mốc phù hợp. “Tôi chạy full marathon” có thể bắt đầu bằng “Tôi hoàn thành bán marathon trước tháng 9”.

Mục tiêu nào có thể thay đổi tất cả?

Đây là bước mọi người hay bỏ qua, và cũng là bước tạo nên sức mạnh của phương pháp. Khi mười mục tiêu đã nằm trên trang giấy, hãy tự hỏi:

Nếu có thể đạt được chỉ một trong những mục tiêu này trong 24 giờ tới, mục tiêu nào sẽ tạo ra tác động tích cực lớn nhất cho cuộc sống của mình?

Thường sẽ có một mục tiêu nổi bật lên. Đó thường là mục tiêu giúp nhiều mục tiêu khác dễ dàng hơn: mục tiêu thu nhập trả tiền cho chuyến đi, mục tiêu sức khỏe cho bạn năng lượng làm mọi việc khác. Hãy khoanh tròn nó. Theo cách Tracy nhìn nhận, mục tiêu đó trở thành mục đích chính yếu của bạn, việc bạn làm đầu tiên.

Đừng lo nếu câu trả lời thay đổi theo từng ngày. Ưu tiên thay đổi theo những gì đang diễn ra trong cuộc sống. Điều thú vị là quy luật qua nhiều tuần: mục tiêu bạn khoanh tròn nhiều nhất nói lên điều gì đó về những gì bạn thật sự muốn.

Trong Tenly, lựa chọn mỗi ngày này được gọi là mục tiêu đũa thần (Magic Wand). Bạn đánh dấu nó mỗi sáng, và theo thời gian, báo cáo sẽ cho thấy bạn chọn mục tiêu nào nhiều nhất.

Vì sao nên viết lại mục tiêu từ trí nhớ thay vì chép lại?

Chép lại danh sách hôm qua thì nhanh hơn. Nhưng đó cũng là lúc phương pháp lặng lẽ ngừng hiệu quả.

Khi viết lại từ trí nhớ, mỗi sáng bạn phải quyết định lại xem điều gì xứng đáng có mặt trong danh sách. Nỗ lực nhỏ đó làm được ba việc:

• Nó lọc. Những mục tiêu bạn không thật sự quan tâm là những thứ bị quên đầu tiên. Sau vài tuần, danh sách chỉ còn những mục tiêu cứ quay lại.
• Nó mài sắc. Mỗi lần viết một mục tiêu, bạn thường diễn đạt nó rõ hơn một chút. Con số chính xác hơn, thời hạn thực tế hơn.
• Nó giữ bạn trung thực. Chép lại dễ biến thành một nghi thức làm trong lúc còn ngái ngủ. Nhớ lại buộc bạn phải suy nghĩ.

Trên giấy, thứ duy nhất ngăn bạn liếc trộm là ý chí. Đó là lý do Tenly lấy đi sự cám dỗ ấy.

Thử ngay trong Tenly: Tenly ẩn các bản ghi mục tiêu cũ trong 30 ngày, nên mỗi sáng bạn viết mười mục tiêu từ trí nhớ, đúng như Tracy khuyên. Rồi bạn chọn mục tiêu đũa thần, vậy là xong. Xem cơ chế khóa hoạt động thế nào, hoặc đọc hướng dẫn đầy đủ về cách Tenly hoạt động.

Có nên đọc lại mục tiêu vào buổi tối?

Thói quen cốt lõi của Tracy diễn ra vào buổi sáng. Nhiều người thực hành nó thêm một thói quen ngắn buổi tối: đọc lại danh sách trong ngày trước khi đi ngủ. Việc này mất một phút, và khép lại ngày bằng lời nhắc về nơi bạn đang hướng tới, thay vì thứ cuối cùng hiện trên màn hình điện thoại.

Điều quan trọng là đọc, không phải viết lại. Sáng mai bạn vẫn sẽ viết danh sách mới từ trí nhớ. Việc đọc buổi tối chỉ là một cái nhìn lặng lẽ vào trang hôm nay.

Tenly tích hợp sẵn điều này trong phần nhìn lại buổi tối (Evening Review): từ 20:00 đến 23:00, bạn có thể mở mục tiêu hôm nay ở chế độ chỉ đọc, và một thông báo cho bạn biết khi nó mở. Nếu bạn cũng thích kết thúc ngày bằng vài dòng biết ơn, những câu hỏi gợi ý viết nhật ký biết ơn này rất hợp để đi kèm.

Những sai lầm thường gặp với bài tập 10 mục tiêu

Phần lớn những người bỏ cuộc giữa chừng đều vấp phải một trong những điều sau:

• Viết ước muốn thay vì mục tiêu. “Tôi muốn hạnh phúc hơn” không thể đo lường hay đạt tới. Hãy hỏi “hạnh phúc hơn” trông như thế nào nếu tính bằng con số và ngày tháng.
• Chép lại danh sách hôm qua. Tiết kiệm được một phút nhưng mất đi phần lớn giá trị.
• Dừng lại ở danh sách. Viết mà không chọn và không làm thì chỉ là viết nhật ký. Mục tiêu được khoanh tròn và hành động hôm nay mới là điểm mấu chốt.
• Diễn đạt theo hướng tiêu cực. “Tôi không còn lo âu ở chỗ làm” vẫn giữ sự chú ý vào vấn đề. “Tôi bình tĩnh và tự tin trong các cuộc họp” chỉ ra một hướng đi.
• Cố gắng hoàn hảo. Có những buổi sáng bạn chỉ viết được tám mục tiêu, hoặc viết lộn xộn. Cứ viết. Sự đều đặn quan trọng hơn sự trau chuốt.
• Đánh giá quá sớm. Một buổi sáng chỉ là một danh sách. Quy luật chỉ hiện ra sau vài tuần.

Kế hoạch 30 ngày đơn giản

Bạn không cần thay đổi cả buổi sáng của mình. Hãy bắt đầu nhỏ và để thói quen tự ổn định.

Ngày 1 đến 7: xây thói quen

Viết mỗi sáng, kể cả khi bạn chỉ nghĩ ra năm, sáu mục tiêu. Đừng chỉnh sửa. Đừng nhìn lại. Tập trung vào việc có mặt cùng một giờ mỗi ngày.

Ngày 8 đến 21: mài sắc mục tiêu

Giờ hãy chăm chút cách diễn đạt. Thêm con số và thời hạn cho bất cứ điều gì còn mơ hồ. Tiếp tục chọn một mục tiêu mỗi sáng và ghi lại một hành động cho nó.

Ngày 22 đến 30: tìm ra quy luật

Để ý xem mục tiêu nào xuất hiện mỗi ngày, và mục tiêu nào bạn khoanh tròn nhiều nhất. Sau 30 ngày, hãy mở lại danh sách đầu tiên và so sánh. Nhiều người nhận ra vài mục tiêu ban đầu đã tự biến mất, còn một hai mục tiêu trở nên rõ ràng hơn họ nghĩ.

Giấy hay ứng dụng: cách nào hợp với phương pháp 10 mục tiêu hơn?

Cả hai đều được. Hãy chọn cách bạn thực sự dùng mỗi sáng.

Sổ giấy là điều chính Tracy gợi ý: trong thói quen giờ vàng, bạn viết mục tiêu vào một cuốn sổ gáy lò xo. Viết tay khiến bạn chậm lại và không có gì làm bạn phân tâm. Nhược điểm là trang hôm qua luôn chỉ cách một lần lật, và cuốn sổ không thể nhắc bạn hay cho bạn thấy quy luật qua nhiều tháng.

Ứng dụng thì luôn nằm trong túi bạn. Nó có thể nhắc bạn buổi sáng, đếm chuỗi ngày và giữ lịch sử an toàn. Rủi ro là phần lớn ứng dụng khiến việc chép lại danh sách hôm qua quá dễ dàng, và điều đó làm phương pháp mất tác dụng.

Tenly được làm ra để giữ đúng các quy tắc của phương pháp, đồng thời thêm những gì giấy không làm được. Ứng dụng khóa bản ghi cũ trong 30 ngày, yêu cầu bạn chọn mục tiêu đũa thần mỗi sáng và cho bạn một lần đọc lại buổi tối. Giao diện ứng dụng chưa có tiếng Việt, nhưng bạn hoàn toàn có thể viết mục tiêu bằng tiếng Việt. Để xem nhịp sinh hoạt mỗi ngày trong ứng dụng, hãy đọc cách viết 10 mục tiêu mỗi ngày trong Tenly. Nếu muốn tìm hiểu thêm trước khi bắt đầu, phần hỏi đáp về phương pháp trả lời những câu hỏi thường gặp nhất.

Dù chọn cách nào, phương pháp vẫn như nhau. Sáng mai, hãy dành năm phút. Viết mười mục tiêu từ trí nhớ. Khoanh tròn một. Làm một việc cho nó trước khi ngày kết thúc.