De methode
100 ideeën voor persoonlijke doelen om je lijst te vullen (per levensgebied)
Naar een lege pagina staren is het lastigste deel van doelen stellen. Leen uit deze 100 ideeën verdeeld over tien levensgebieden, en maak ze daarna van jou.
Gewoontes en routines
De meeste goede voornemens verwateren omdat je ze één keer opschrijft en daarna nooit meer ziet. Zo kies je in zes stappen goede doelen en houd je ze het hele jaar voor ogen.
Het beste moment om je doelen voor het nieuwe jaar te stellen is voordat het jaar begint, nu je nog wat rust en wat afstand hebt. Toch doen de meeste mensen het andersom: op 1 januari kiezen ze een paar grote goede voornemens, ze zijn een week of twee gemotiveerd, en daarna raakt de lijst ergens zoek in een notitie-app.
Deze gids geeft je een eenvoudig stappenplan van zes stappen voor 2027. Je leest hoe je terugkijkt op het jaar dat je afsluit, hoeveel doelen je stelt, hoe je ze formuleert, hoe je je prioriteit kiest en hoe je het geheel na januari levend houdt. Je hebt er geen speciale hulpmiddelen voor nodig; een notitieboek is genoeg.
Er is niet één oorzaak, maar een paar patronen komen steeds terug:
De oplossing is niet meer wilskracht. Het is een betere opzet: minder doelen, een duidelijkere formulering, een eerste stap en een gewoonte die de lijst vaak voor je neus legt.
Begin bij vorig jaar, niet bij volgend jaar. Een korte terugblik laat zien waar je echt om geeft, en waarvan je alleen dacht dat je erom zou moeten geven.
Trek er 30 minuten voor uit en beantwoord vijf vragen op papier:
De laatste vraag is het nuttigst. Die wijst meestal naar een of twee doelen die je echt wilt, en hij zet stilletjes de doelen aan de kant die je alleen opschreef omdat ze goed klonken.
Heb je een overzicht van je successen (Wins) bijgehouden, of een ander verslag van wat je bereikt hebt, lees het dan nu terug. De goede maanden vergeet je snel.
Minder dan je denkt. Vijf tot tien doelen verspreid over je leven is ruim genoeg. Tien is een natuurlijk plafond, omdat je tien dingen in je hoofd kunt houden en uit je geheugen kunt opschrijven; daarboven wordt de lijst eerder een project dan een kompas.
Vergelijk je manieren om een doel in beeld te houden, dan laat onze vergelijking van de 369-methode en de 10 doelen-methode twee heel verschillende aanpakken zien. Een handige manier om een lijst te ordenen is per levensgebied:
Je hoeft niet op elk gebied een doel te hebben. Merk op welk gebied leeg of zwaar voelt, en laat dat bepalen waar je je energie in steekt. Wil je voor sommige gebieden liever geen formele doelen stellen, dan is dat een prima keuze.
Schrijf elk doel als één heldere zin, in de tegenwoordige tijd, alsof het al waar is, over een concrete uitkomst die je zelf in de hand hebt of kunt beïnvloeden. Het is dezelfde aanpak die we beschrijven in onze gids over doelen als affirmaties schrijven.
Zo worden vage voornemens sterkere doelen:
| Vaag voornemen | Sterker doel voor 2027 |
|---|---|
| Fitter worden | Ik loop drie ochtenden per week hard en loop vóór september een 10 kilometer uit |
| Geld sparen | Ik zet op de eerste van elke maand een bedrag dat ik zelf kies op mijn spaarrekening |
| Meer lezen | Ik lees twintig minuten voor het slapengaan en maak elke maand één boek uit |
| Minder stress hebben | Ik maak elke werkdag een wandeling van tien minuten zonder mijn telefoon |
| Spaans leren | Ik oefen elke dag een kwartier Spaans en voer vóór juni een gesprek van tien minuten |
| Meer tijd met mijn gezin doorbrengen | Ik eet vier avonden per week met mijn gezin zonder schermen |
Drie dingen laten de rechterkolom werken. Elk doel is specifiek genoeg om te weten of je het gedaan hebt. Aan elk doel hangt een datum of ritme. En elk doel beschrijft wat jij doet, niet iets wat je toevallig overkomt.
Blijf eerlijk in je formulering. Een doel waar je helemaal niet in gelooft, voelt elke keer dat je het leest als een leugen; een doel dat je een beetje uitdaagt, voelt als een richting.
Een lijst van tien heeft pas zin als je weet welk doel voorop gaat. Vraag jezelf:
Als ik dit jaar maar één van deze doelen kon bereiken, welk doel zou dan het grootste positieve effect op de andere hebben?
Vaak is het niet het spannendste doel. Voor veel mensen is het het doel dat tijd, geld of energie vrijmaakt voor al het andere: je slaap op orde krijgen, een schuld aflossen of eindelijk van baan wisselen.
Markeer dat doel als je prioriteit. Dat is het idee achter “het ene doel dat het meest telt” in de aanpak van Brian Tracy, die we bespreken in onze gids over de 10 doelen-methode van Brian Tracy. In Tenly heet het je toverstafdoel (Magic Wand).
Een prioriteit betekent niet dat de andere doelen er niet toe doen. Het betekent dat je op een dag waarop je maar energie hebt voor één ding, weet wat dat ding is.
Een doel vertelt je waar je naartoe gaat. Een eerste stap vertelt je wat je morgen doet als je wakker wordt.
De betrouwbaarste vorm is een als-dan-plan. Psychologen zoals Peter Gollwitzer hebben dit onderzocht onder de naam “implementatie-intenties” (implementation intentions): je beslist van tevoren wanneer en waar je in actie komt.
Schrijf één als-dan-plan voor je belangrijkste doel en één voor het doel dat je het makkelijkst laat liggen. Maak de eerste stap zo klein dat overslaan bijna gek zou voelen. Meer doen mag altijd.
Dit is de stap die de meeste plannen overslaan, en hier wordt het jaar gewonnen of verloren. Een doel dat je niet ziet, is een doel dat je vergeet.
Bouw een ritme in lagen op:
Wil je deze routine in een app volgen, dan is Tenly precies rond deze cyclus gebouwd; de details lees je in hoe de dagelijkse routine werkt. Elke ochtend schrijf je je doelen uit je geheugen op en kies je je toverstafdoel, ’s avonds kijk je terug op de dag, en een reeks (Streak) laat zien hoe consequent je bent geweest.
Probeer het in Tenly: Schrijf vóór 1 januari je lijst met doelen op je iPhone, markeer je toverstafdoel en zet de ochtendherinnering aan. Begin je een paar dagen eerder, dan staat de gewoonte al als het nieuwe jaar begint. De app zelf is in het Engels; je doelen schrijf je gewoon in het Nederlands.
Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Zo kun je het spreiden:
Lees je dit midden in het jaar, dan werkt hetzelfde stappenplan ook. Een nieuw jaar is gewoon een handige aanleiding om te beginnen.
Sterke doelen voor het nieuwe jaar komen voort uit een terugblik, een korte lijst, een heldere formulering, één prioriteit en een kleine eerste stap. Wat ze levend houdt, is een kort dagelijks moment dat je echt kunt herhalen. Kies een ritme dat je ook in je slechtste week volhoudt, en laat dat het jaar dragen.
Minder dan je denkt. Een lijst van vijf tot tien is ruim genoeg voor een jaar, en één ervan hoort je duidelijke prioriteit te zijn. Hoe meer doelen je toevoegt, hoe dunner je aandacht wordt en hoe makkelijker je ze allemaal laat vallen.
Eind november of december werkt goed, omdat je dan tijd hebt om vóór 1 januari op het jaar terug te kijken. Je kunt ook op elke andere dag beginnen. Aan de datum op de kalender ligt het niet of een doel werkt.
Meestal omdat ze vaag zijn, omdat het er te veel zijn, of omdat ze één keer worden opgeschreven en daarna nooit meer bekeken. Doelen die specifiek zijn, weinig in aantal en vaak teruggelezen, houd je veel makkelijker vol.
Veel mensen vinden dat handig. “Ik loop drie keer per week hard” in plaats van “Ik wil meer hardlopen” beschrijft wie je aan het worden bent, en daardoor voelt het doel concreet. Het werkt het best als je ook een eerste stap plant.
Begin de volgende dag gewoon opnieuw, zonder in te halen of jezelf te straffen. Een gemiste dag is een gat in je reeks, geen oordeel over het doel. Houd het dagelijkse moment klein genoeg, zodat opnieuw beginnen makkelijk is.